Verzuimkosten: wat een zieke werknemer je echt kost
Verzuim kost meer dan loondoorbetaling. Lees hoe je verzuimkosten berekent, welke kosten je vaak mist en wat ziekte later nog met je Whk-premie doet.
Inhoudsopgave
Wat zijn verzuimkosten?
Verzuimkosten zijn alle kosten die ontstaan als een werknemer ziek is. De bekendste is de loondoorbetaling: tot twee jaar minimaal 70 procent van het loon. Daar komen kosten bij voor vervanging, begeleiding en re-integratie, plus het werk dat blijft liggen.
Er is ook een kostenpost die veel werkgevers niet in beeld hebben: ziekte kan jaren later nog doorwerken in je gedifferentieerde premie Whk, bijvoorbeeld als een werknemer ziek uit dienst gaat of na twee jaar in de WGA terechtkomt.
Hoeveel verzuim is er?
Het ziekteverzuim in Nederland ligt al jaren hoog. Over heel 2025 was het volgens het CBS 5,4 procent, tegen 5,2 procent een jaar eerder. In het eerste kwartaal van 2026 was het 5,8 procent, boven het langjarig gemiddelde van 5,0 procent sinds 1996. Een verzuim van 5,8 procent betekent dat van elke 1.000 te werken dagen er 58 wegens ziekte worden gemist.
Het verschilt sterk per bedrijfsgrootte. In het eerste kwartaal van 2026 lag het verzuim bij bedrijven met minder dan tien werknemers op 2,8 procent, bij bedrijven met 10 tot 100 werknemers op 5,0 procent en bij bedrijven met meer dan 100 werknemers op 6,8 procent. De zorg en welzijn had het hoogste verzuim, met 8,2 procent.
Cijfers CBS, gecontroleerd op 28 september 2026. Het CBS publiceert elk kwartaal nieuwe cijfers.
Loondoorbetaling bij ziekte: de grootste post
Als een werknemer ziek is, moet je het loon doorbetalen. De wettelijke regels:
- Duur: maximaal 104 weken, twee jaar.
- Hoogte: minimaal 70 procent van het brutoloon, tot maximaal 70 procent van het maximumdagloon.
- Ondergrens in het eerste jaar: in de eerste 52 weken mag de doorbetaling niet onder het wettelijk minimumloon uitkomen. In het tweede jaar geldt die ondergrens niet.
- Cao of contract: die kan meer bepalen. In de meeste cao’s staat dat je in het eerste ziektejaar 100 procent doorbetaalt. Ook eventuele wachtdagen staan in de cao of het contract.
- Wat doorloopt: pensioenpremie en vakantiegeld betaal je ook door.
Die regels gelden voor elke werkgever, ook voor een kleine. Voor een klein bedrijf weegt twee jaar loondoorbetaling voor één werknemer juist extra zwaar. De actuele bedragen van het minimumloon en het maximumdagloon vind je bij UWV. Ze worden twee keer per jaar aangepast.
Is er na twee jaar onvoldoende aan re-integratie gedaan, dan kan UWV een loonsanctie opleggen: tot 52 weken extra loondoorbetaling. Lees meer over de WIA voor werkgevers.
Verzuimkosten berekenen
Een eerste schatting maak je per dag. De basis is wat een werknemer je per werkdag kost, inclusief werkgeverslasten:
Loonkosten per werkdag
(brutojaarloon + werkgeverslasten + pensioenpremie) ÷ aantal werkdagen per jaar
Daar tel je de kosten bij op die door de ziekte ontstaan, zoals vervanging en begeleiding. Een rekenvoorbeeld, met aannames die je voor je eigen situatie aanpast:
| Post | Voorbeeld |
|---|---|
| Loonkosten per jaar, inclusief werkgeverslasten en pensioen | € 60.000 |
| Werkdagen per jaar | 220 |
| Loonkosten per werkdag (bij 100% doorbetaling) | € 273 |
| Vervanging, bijvoorbeeld een uitzendkracht, per dag | € 250 (aanname) |
| Kosten per verzuimdag in dit voorbeeld | € 523 |
Bij een verzuim van tien werkdagen gaat het in dit voorbeeld dus al om ruim € 5.000, nog zonder de kosten van werk dat blijft liggen. Je eigen bedragen hangen af van het loon, de cao en of je vervanging inzet.
Directe en indirecte kosten
Directe kosten
- de loondoorbetaling, inclusief werkgeverslasten en pensioen;
- vervanging: een uitzendkracht, inhuur of overwerk van collega’s;
- de kosten van de bedrijfsarts of arbodienst en van re-integratie.
Indirecte kosten
- productie of omzet die wegvalt;
- hogere werkdruk bij collega’s, met kans op nieuw verzuim;
- de tijd die leidinggevenden en HR aan begeleiding besteden.
Indirecte kosten zijn lastig precies te berekenen, maar vaak geen kleine post.
De kosten die later komen: je Whk-premie
De meeste berekeningen stoppen bij de loondoorbetaling. Toch kan verzuim nog jaren doorwerken in je gedifferentieerde premie Whk. Dat gebeurt langs twee wegen:
- Ziek uit dienst. Gaat een werknemer ziek uit dienst, bijvoorbeeld omdat een tijdelijk contract afloopt, dan krijgt hij een Ziektewet-uitkering van UWV. Die uitkering wordt aan jou toegerekend via het Ziektewet-deel van je Whk-premie. Voor werkgevers met veel tijdelijke krachten, zoals uitzendbureaus, is dat een grote post.
- Na twee jaar in de WGA. Is een werknemer na twee jaar ziekte gedeeltelijk arbeidsongeschikt, dan volgt vaak een WGA-uitkering. Die telt tot tien jaar mee in je premie. Een IVA-uitkering telt niet mee.
Omdat de premie wordt berekend op de uitkeringslasten van twee jaar eerder, zie je die kosten pas later terug. Juist daardoor worden ze zelden aan het verzuim zelf gekoppeld.
Lees meer over de gedifferentieerde premie Whk en over de WIA voor werkgevers.
Waar je kosten kunt verlagen of terughalen
Een deel van de verzuimkosten hoeft niet voor jouw rekening te komen. De belangrijkste mogelijkheden:
- De no-riskpolis: valt je werknemer eronder, dan krijg je bij ziekte een Ziektewet-uitkering en telt de last niet mee in je Whk-premie.
- Het vangnet bij zwangerschap, bevalling en orgaandonatie: is een werknemer ziek door de zwangerschap of bevalling of door orgaandonatie, dan vraag je bij UWV een Ziektewet-uitkering aan van 100 procent van het dagloon. Bij zwangerschap geldt dat voor ziekte vóór het verlof. Het geldt ook als de werknemer bij het einde van het bevallingsverlof nog ziek is door de zwangerschap of bevalling. De last telt niet mee in je Whk-premie.
- Je Whk-beschikking controleren: uitkeringen die ten onrechte aan je worden toegerekend, kun je laten corrigeren.
- Regres: is de ziekte veroorzaakt door een ander, bijvoorbeeld bij een verkeersongeval, dan kun je de loonkosten verhalen op de veroorzaker.
Hoe je deze regelingen benut, lees je bij het verlagen van verzuimkosten.
Zo krijg je grip op je verzuimkosten
Wat verzuim je werkelijk kost, zie je pas als je de loondoorbetaling, de Ziektewet-uitkeringen en de WGA-toerekening bij elkaar legt. Die informatie zit verspreid over je loonadministratie, UWV en je Whk-beschikking.
Met Hawkeye, onze software, brengt Zekerheyd dat samen in de gratis verzuimscan. We laten zien welk deel van je verzuimkosten terug te halen is, bijvoorbeeld via gemiste no-riskpolissen of onterechte toerekening in je Whk-premie. Op basis van no cure, no pay: je betaalt pas als we daadwerkelijk geld voor je terughalen.
No cure, no pay
Zekerheyd laat zien welk deel van je verzuimkosten terug te halen is. Je betaalt pas als we daadwerkelijk geld voor je terughalen.
Vraag de gratis verzuimscan aan of ga terug naar de kennisbank.
Meer over verzuimkosten
Wil je verder? Lees hoe je verzuimkosten verlaagt.
Veelgestelde vragen over verzuimkosten
Korte antwoorden op de vragen die werkgevers het vaakst stellen over de kosten van verzuim.
Dat hangt af van het loon, de cao en of je vervanging inzet. Reken met de loonkosten per werkdag inclusief werkgeverslasten en pensioen. Tel daar de kosten van vervanging en begeleiding bij op.
Maximaal 104 weken, minimaal 70 procent van het brutoloon. In het eerste jaar niet onder het wettelijk minimumloon. Je cao kan meer bepalen.
Nee, de regels voor loondoorbetaling zijn voor elke werkgever gelijk.
Volgens het CBS was het ziekteverzuim over 2025 5,4 procent. In het eerste kwartaal van 2026 was het 5,8 procent.
Ja. Een Ziektewet-uitkering na ziek uit dienst en een WGA-uitkering na twee jaar ziekte worden via je gedifferentieerde premie Whk aan je toegerekend, een WGA-uitkering tot tien jaar.
Weet je wat verzuim je werkelijk kost?
Zekerheyd legt loondoorbetaling, Ziektewet-uitkeringen en WGA-toerekening naast elkaar en laat zien wat terug te halen is. Op basis van no cure, no pay: je betaalt pas als we daadwerkelijk geld voor je terughalen.