Werkhervattingskas (Whk): hoe de gedifferentieerde premie werkt

De volledige naam is de gedifferentieerde premie Werkhervattingskas. Gedifferentieerd betekent hier: de premie verschilt per werkgever. Hij is afgestemd op het risico dat je organisatie veroorzaakt. Weinig instroom in de Ziektewet en WGA levert een lage premie op. Veel instroom levert een hoge premie op.

De premie bestaat uit twee onderdelen:

• WGA (Werkhervatting Gedeeltelijk Arbeidsgeschikten): voor werknemers die na twee jaar ziekte gedeeltelijk arbeidsongeschikt zijn en een WGA-uitkering krijgen.
• ZW-flex (Ziektewet): voor werknemers die ziek uit dienst gaan en onder de Ziektewet vallen. Denk aan uitzendkrachten of aan een tijdelijk contract dat afloopt tijdens ziekte.

Samen vormen deze twee de gedifferentieerde premie Whk op je beschikking. Ze worden apart berekend en apart vermeld. Meer over het WGA-deel, met het verschil tussen WGA-vast en WGA-flex, lees je in het artikel over de WGA-premie.

Je gedifferentieerde premie Whk komt in drie stappen tot stand.

Stap 1: UWV berekent

UWV bepaalt per werkgever welke uitkeringslasten aan de organisatie zijn toe te rekenen. De basis daarvoor is de instroom van (ex-)werknemers in de Ziektewet en WGA.

Stap 2: De Belastingdienst legt op

De Belastingdienst zet die berekening om in een percentage en legt dat vast in de beschikking gedifferentieerde premie Whk. Je ontvangt die aan het einde van het jaar, vóór het premiejaar begint.

Stap 3: Toerekening op basis van T-2

De premie voor een jaar rust op de uitkeringslasten van twee jaar eerder (T-2). Wat je in 2027 betaalt, volgt dus uit uitkeringen die in 2025 zijn uitbetaald aan (ex-)werknemers van je organisatie. Instroom van vandaag wordt pas over twee jaar zichtbaar op je beschikking.

Hoe je premie wordt vastgesteld, hangt af van de grootte van je organisatie. Je loonsom bepaalt in welke categorie je valt. De grenzen worden jaarlijks bijgesteld.

Bron: UWV premienota. De categorie voor 2027 wordt bepaald door de loonsom over 2025.

Het verschil is groot. Kleine werkgevers betalen een vaste, sectorale premie en dragen geen individueel risico. Grote werkgevers krijgen een premie die volledig op hun eigen instroom is gebaseerd. Middelgrote werkgevers betalen een mengvorm van beide. Bij middelgrote en grote werkgevers loont een controle van de beschikking daarom het meest: één onterecht toegerekende uitkering werkt direct door in het percentage.

Een uitkering van een (ex-)werknemer kan jarenlang aan jou worden toegerekend:

• Ziektewet: tot 2 jaar.
• WGA: tot 10 jaar.

Eén uitkering kan dus tot twaalf jaar op je premie drukken. Dat maakt de financiële impact van één langdurig zieke (ex-)werknemer groot. Het maakt controleren ook belangrijk, want een fout werkt al die jaren door.

Wanneer die termijn start, hangt af van de ingangsdatum van de uitkering. Rechtbank Noord-Holland oordeelde in 2026 dat de tienjaarstermijn voor WGA-lasten aanvangt op de ingangsdatum van de uitkering. Staat die datum verkeerd in het dossier, dan betaal je mogelijk jarenlang premie over een last die niet (meer) van jou is. Precies dat soort fout brengt een controle van de beschikking aan het licht.

De gedifferentieerde premie Whk stijgt in 2027, voor de WGA en voor de Ziektewet. Hieronder staan de gemiddelde percentages naast de maximum- en minimumwaarden.

Bron: UWV premienota, gedifferentieerde premies WGA en Ziektewet 2027.

De uitzendsector wijkt af. Voor sector 52 (uitzendbedrijven) daalt de maximale ZW-premie juist, van 6,49% naar 5,96%. Voor een sector met veel kortdurende dienstverbanden en hoge ZW-instroom is dat een relevante wijziging.

Waarom stijgt de premie?

De stijging komt door een toename van het aantal uitkeringen. UWV wijst op drie oorzaken: een groeiend aantal (jonge) werknemers met psychische klachten, langdurige klachten na corona en de vergrijzing van de beroepsbevolking. Het aandeel WIA-instromers onder de dertig is sinds 2018 bijna verdubbeld. Via de T-2-systematiek bepaalt die instroom de premies van de komende jaren.

Hoe vaak dat gebeurt, laat een cijfer van UWV zien. Eind 2025 bevatte 8,3% van de WIA-beslissingen nog een fout. Dat is ruim één op de twaalf. Het cijfer daalt, begin 2025 was het nog 11,5%, maar de restfout blijft groot genoeg om elke beslissing te toetsen. Die beslissingen vormen de basis voor de toerekening op jouw beschikking. Een fout daarin werkt direct door in wat je betaalt.

Die fouten zitten in de onderliggende data en zijn met het oog nauwelijks te vinden. Zekerheyd spoort ze op met Hawkeye, onze software die de toerekening en de instroomgegevens van meerdere jaren geautomatiseerd analyseert. Lees meer over Hawkeye.

Een controle van de beschikking spoort dit soort fouten op: uitkeringen die onterecht aan jou zijn toegerekend, een verkeerde ingangsdatum of een gemiste no-riskpolis. Na ontvangst van de beschikking heb je maximaal zes weken om bezwaar te maken. Lees hoe je je Whk-beschikking controleert. Is die termijn verstreken, dan kun je alsnog te veel betaalde premie terugvragen, tot vijf jaar terug.

Je kunt eigenrisicodrager worden voor de WGA en/of de Ziektewet. Dan betaal je voor dat deel geen publieke Whk-premie meer. Het risico van de uitkeringslasten draag je dan zelf, vaak via een private verzekeraar.

Of dat voordelig is, hangt af van je situatie: je instroomrisico, je sector en de premie die je nu betaalt. Nu de publieke premie in 2027 stijgt, wordt die afweging voor meer werkgevers actueel. Wil je per 1 januari 2027 van of naar het eigenrisicodragerschap? Meld dat vóór 1 oktober 2026 aan bij de Belastingdienst. Meer over eigenrisicodragerschap.

Terug naar het overzicht: de kennisbank sociale zekerheid voor werkgevers.